Ontvangst op HF; stedelijk vs. landelijk

QRM, manmade noise ofwel in het Nederlands: storing. Zeker als je in stedelijk gebied woont kan het je ontvangst behoorlijk verzieken. Ook in Vlaardingen was mijn ontvangst flink verstoord en werd de situatie alleen maar erger.

Nu verhuisde ik in mei van dit jaar van het centrum van Vlaardingen naar een woning in het buitengebied. Daar zou je toch verwachten dat de ruisvloer een stuk lager ligt. Dat was althans mijn aanname en ook een beetje mijn hoop. Dat het daar dus ook stiller is, verklap ik alvast. Hoeveel daadwerkelijk lees je in dit artikel. Maar ook hoe je mee kunt luisteren met de ontvangst hier in het buitengebied.

Overdag S9 storing

Het zal geen verrassing zijn dat de ontvangst in Vlaardingen behoorlijk overspoeld werd door QRM. Vooral door zonnepanelen die van grofweg maart tot en met september overdag voor een S9 (en vaak meer) ruisvloer zorgden. Als het dan avond werd, dan doken andere stoorbronnen op waardoor ik tot 12 meter meestal wel S5-S7 op de S-meter had. Decembermaand met alle kerstlichtjes was funest voor 80 meter tot en met grofweg 30 meter.

Experimenteren met een webSDR

Al een tijdje experimenteerde ik met een HF webSDR (model WEB-888) op mijn QTH in het centrum van Vlaardingen. Maar die ontvangst was door QRM zeer matig. Ondanks het gebruik van een actieve loop voor ontvangst lukte het niet met de typische “nul” van die loop lokale stoorbronnen te elimineren. Oorzaak; veel stoorbronnen uit verschillende richtingen.

Verhuizing naar platteland

Nu was er een verhuizing op handen. Medio vorig jaar besloten we Vlaardingen te verlaten om meer landelijk te gaan wonen. Eind vorig jaar kochten we een woning in het dorpje Mookhoek tussen ‘s-Gravendeel en Strijen. Het uitzicht over de akkers moest toch wel een storingsarme ontvangst betekenen. Een paar ritjes langs de woning met een portable HF-ontvanger (Radtel RT-860) bevestigde die aanname. Maar ja, dat waren dan wel momentopnames.

WebSDR in het kippenhok

In mei vond de verhuizing plaats en al snel bleek het voormalige kippenhok bij die woning ruimte te bieden voor de webSDR en randapparatuur. De Wellgood v4 actieve loop voor ontvangst werd naast het kippenhok geplaatst. Maar wat bleek, om de zoveel kilohertz een S9++ fluittoon. Wat experimenteren bracht aan het licht dat de TP-Link CPE510 client, een wifi-ontvanger die signaal omzet naar bekabeld netwerk, de schuldige te zijn. Met de loop 15 meter verplaatsen en wat was die QRM gereduceerd tot S3.

Ontvangst vergelijken

Om de ontvangst goed met elkaar te vergelijken heb ik in mei 2025 schermopnames gemaakt van het het HF spectrum in Vlaardingen. Dat vergeleken met het spectrum in Mookhoek. De opnames zijn rond dezelfde tijd van het jaar en om 22.00u lokale tijd gemaakt.

HF spectrum in Vlaardingen

HF is tot aan de 12 meterband (24,9 MHz) overspoeld door QRM. De ruisvloer in dit deel van het spectrum ligt op ruim S7, met pieken tot ruim S9. Middengolf en lange golf zijn vrijwel onbruikbaar voor SWL DX. De schermopname laat een groot geel-rood vlak zien met uitschieters in de kleur wit, die doorlopen tot ver boven 30 MHz.

HF spectrum in Mookhoek

De ruisvloer in Mookhoek ligt flink lager t.o.v. Vlaardingen. Tot de 15 meterband meet ik gemiddeld S2 tot S3, bovenin de band gemiddeld S1-S2. De schermopname laat een tamelijk schoon spectrum zien, zeker in vergelijking tot de oude QTH.

Conclusie

De schermopnames spreken voor zich. De ontvangst in landelijk gebied is aanzienlijk beter. Ik heb een aantal keer de webSDR in Maasbree tegelijk gestreamd. Met vlagen deed de ontvangst hier niet onder voor die van Maasbree, terwijl die toch wel gezien wordt als de best presterende webSDR in Nederland.

Maar ook in landelijk gebeid geldt: vrij van QRM is de ontvangst niet, maar het is meer dan acceptabel.

Opstelling nog niet optimaal

De opstelling van de ontvanger en antenne hier in Mookhoek, is nog niet optimaal. Er is een nog een lichte breedbandige QRM overdag en eenzelfde QRM in de avonduren. Die beide QRM kunnen met de loop goed onderdrukt worden door de “nul” van de Wellgood loop er naartoe te draaien. Maar de stoorbronnen bevinden zich in verschillende richtingen. Wellicht in de toekomst de Wellgood loop draaibaar maken d.m.v. een actuator.

Dan is er om de zoveel kilohertz nog de S3 fluittoon van de wifi client. De bedoeling is om de wifi client binnenkort te vervangen door een storingsvrij model. Het kippenhok verdwijnt als tijdelijke shack en gaat vervangen worden door een elektrakast waarin ontvanger en voeding ingebouwd worden. Ik overweeg een metalen kast en dan aarden hier in de natte klei.

Luisteren naar de webSDR

Mocht je nu zelf een verstoorde ontvangst op HF ervaren, dan kun je ook gebruik maken van die webSDR. Ik heb deze als PI4VNW webSDR online gezet. Een beschrijving van de opstelling en een link naar de webSDR vind je terug op deze pagina. In het hoofdmenu van de website vind je ook een link naar die pagina.